Baantjes trekken voor een beter leven

Baantjes trekken voor een beter leven Tekst: Michèle Hartog
AD Weekend 26 juni 2001

Toch maar weer eens die geweldige open deur: zwemmen is gezond. Het verbrandt calorieën, verbetert de conditie en maakt pijnlijke spieren soepel. Eigenlijk is elke vorm van zwemmen gezond. Van baantjes trekken en wedstrijd zwemmen tot aquajoggen en wateraerobics. Wat je ook doet, in het water zijn er maar weinig spieren die je niet gebruikt.
,,Zwemmen pakt alle spiergroepen aan’’, vertelt bewegingswetenschapper Titeke Postma van Propulz.tP, dat zich heeft gespecialiseerd in bewegen in het water. “Bovendien functioneren spieren in het water beter. Ze ontspannen door de beweging die je in het water maakt. Stijve spieren worden langer, de bloedsomloop wordt effectiever, je voelt je vaak prettiger en je kunt in het water meer oefeningen aan. Zwemmen stimuleert ook de geestelijke ontspanning. Mensen met veel stress en gespannen spieren voelen zich na een bezoek aan het zwembad meer relaxed.’’



Zwemmen is een duursport die de conditie verbetert en vetten en calorieën verbrand. Het is qua inspanning te vergelijken met hardlopen en fietsen. ,,Alleen drukt hardlopen op je spieren en gewrichten, waardoor bij deze sport behoorlijk wat blessures ontstaan. Zwemmen heeft als voordeel dat het gewrichten minimaal belast. Doordat er rondom altijd druk is, is het ook lastiger om bewegingen te forceren. Een ander groot voordeel van die druk is dat het aan beide kanten dezelfde weerstand geeft. De training is dus heel evenwichtig.’’

Deze voordelen zorgen ervoor dat zwemmen vaak wordt aangeraden bij mensen met blessures, lage rugklachten en gewrichtspijn. De juiste begeleiding is daarbij volgens bewegingswetenschapper Postma wel heel belangrijk. Bij onderrugproblemen is het bijvoorbeeld beter aan aquajogging of aquarobics te doen dan om de schoolslag te zwemmen. ,,Mensen hebben vaak de neiging te stoppen met sporten bij pijn, terwijl het dan juist belangrijk is om de spieren te trainen. Dat moet wel op een juiste manier gebeuren. Hang je bijvoorbeeld naar voren tijdens de oefeningen, dan kost dat onnodig veel energie. Gebruik je een verkeerde techniek bij de schoolslag, dan word je er al snel moe van. Een verkeerde zwemtechniek is meestal met een paar kleine aanwijzingen al te verhelpen.’’

Zwemmen belast de gewrichten niet
en is daarom erg geschikt voor mensen
met blessures, rugklachten en gewrichtspijn. Vrijwel iedere Nederlander kan zwemmen en doet dat ook regelmatig. Toch is het als sport niet populair en die populariteit groeit ook nauwelijks, ondanks de successen van Nederlandse top-zwemmers. Uit recent onderzoek van het Mulier Instituut, centrum voor sociaal-wetenschappelijk sportonderzoek, profiteert de zwemsport onvol-doende van de toenemende aandacht voor sport in Nederland.
Terwijl het aantal mensen dat hardloopt, is verdubbeld tot 2,7 miljoen, is het aantal gebruikers van zwembaden en leden van de KNZB (145.000) het afgelopen decennium gelijk gebleven.
,,Zwemmen profiteert niet van de campagnes om meer te bewegen. Dat is jammer. Er is geen duidelijke reden voor. Sommige mensen vinden zwembaden te druk of hebben een hekel aan chloor. Anderen vinden het saai en ouderwets. Zwemmen wordt over het algemeen niet als een bruisende en vernieuwende sport gezien. Dat laatste klopt wel een beetje, want er zijn geen trends te ontdekken in het zwembad. Er wordt meegelift op fitnesstrends als spinning en zumba’’, aldus Postma.

,,Volgens mij ligt het antwoord in meer begeleiding. Mensen schrijven zich nu in voor een doelgroepactiviteit of gaan zelfstandig baantjes trekken. Het zou goed zijn als daarnaast korte programma’s worden aangeboden. Dat bijvoorbeeld in zes lessen het gebruik van toestellen als elastieken, dumbells, fietsen en drijfmateriaal wordt uitgelegd en tegelijkertijd aandacht wordt besteed aan het verbeteren van de techniek. Dit zorgt dat mensen beter worden, het langer volhouden en met meer plezier gaan zwemmen.’’



7 Fabels over zwemmen Baby-zwemmen is gevaarlijk Postma: ,,Zo’n vier jaar geleden bleek uit Belgisch onderzoek dat kinderen door baby-zwemmen sneller problemen hadden aan de luchtwegen. De oorzaak zou chloor zijn. Er is veel kritiek op dat onderzoek geweest, omdat cijfers van twaalf jaar geleden zijn gebruikt. Sindsdien is er veel veranderd om de luchtsamenstelling te verbeteren. Er wordt tegenwoordig veel minder chloor gebruikt.’’

Schoolzwemmen vergroot de kans op astma en bronchitis Postma: ,,Hierbij geldt hetzelfde. Zwembaden doen er alles aan om de omstandigheden in zwembaden te verbeteren, zoals vermindering van chloor. Dat merk je ook aan het feit dat mensen zich moeten douchen voordat ze gaan zwemmen. Zonder resten van crèmes en andere verzorgingsproducten in het water, hoeft een bad veel minder gedesinfecteerd te worden.’’

Chloor is slecht voor je ogen, huid en haar Postma: ,,Water droogt de huid en het haar uit, maar chloor heeft nauwelijks effect hierop. Spoel na het zwemmen gewoon goed af en smeer je huid in. Soms raken de ogen wat geïrriteerd als er meer chloor wordt gebruikt in het zwembad. Je houdt daar echter geen enge oogziekte aan over.

Van koud water krijg je een stuip Postma: ,,Als het lichaam plots met kou te maken krijgt, vernauwen de bloedvaten en dat kan een reactie met zich meebrengen. Dat is eerder een schrikreactie dan een stuip.
De temperatuur van binnenbaden in Nederland ligt rond de 28 graden Celsius en van buitenbaden rond de 20/21graden. Bij open water is het vanwege die schrikreactie verstandig om je eerst nat te spetteren, zodat het lichaam kan wennen.’’

Je valt niet af van zwemmen. Er ontstaat juist een laagje vet ter bescherming tegen de kou Postma: ,,Onzin. Zwemmen is een prima manier om af te vallen. Het is inspannend, je verbrandt calorieën en je kunt het langdurig volhouden.’’

Zwemmen vlak na het eten zorgt voor maagkramp, waardoor je kunt verdrinken Postma: ,,Het is bij geen enkele sport aan te raden om kort van tevoren flink te eten. Het lichaam heeft tijd nodig om de maaltijd te verwerken. Dus ook bij zwemmen kun je beter licht eten en het voedsel even laten zakken. Men is waarschijnlijk voorzichtiger met zwemmen, want als er iets in het water gebeurt, kan dat gevaarlijk zijn.’’

Door het koude water krijg je trek in snoep en vet Postma: ,,Er is geen link tussen zwemmen en ongezonde trek. Het kan zijn dat je voorraad brandstof opraakt, doordat je intensief bezig bent geweest. Daar krijg je trek van. Maar dat je dan juist zin zou hebben in een patatje, chips of chocoladerepen is onzin.’’


Voor informatie over: • Banenzwemmen
• Zwemmen op medisch advies
• Senioren zwemmen
• Trimzwemmen
• Aquasporten
• Zwemles voor volwassenen
• Zwemles voor kinderen
• Ouder-kindzwemmen
• Recreatief zwemmen